Πωγωνίολος

Πωγωνίολος (Pogoniulus) Πωγωνίολος (Pogoniulus)

γένος μικροσκοπικών δρυοκολαπτόμορφων πτηνών τής οικογένειας capitonidae που ζουν στα δάση τής τροπικής Αφρικής.
Το άνοιγμα των φτερούγων κυμαίνεται περίπου στα πέντε εκατοστά,

Ραμφαστίδες

Ραμφαστίδες, Τουκάνς (Ramphastidae)

Κοινή ονομασία των δρυοκολαπτόμορφων (Piciformes) πτηνών της οικογένειας των Ραμφαστιδών (Ramphastidae). Η οικογένεια περιλαμβάνει έξι γένη και 45 είδη τα οποία συναντώνται στα δάση της τροπικής Αμερικής. Πρόκειται για εντυπωσιακά πουλιά τα οποία διακρίνονται από το τεράστιο, κυρτό, ζωηρόχρωμο ράμφος τους, το οποίο σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να ξεπεράσει σε μήκος το μισό του συνολικού μήκους του σώματός τους. Το ράμφος αυτό, αν και ογκώδες, είναι αρκετά ελαφρύ. Ο λειτουργικός του ρόλος δεν είναι πλήρως εξακριβωμένος αλλά δεν φαίνεται να σχετίζεται με το είδος της διατροφής των πουλιών.
Τα Τουκάνς έχουν κοντόχοντρο σώμα, μήκους 20-60 εκατοστά, μικρές, στρογγυλές φτερούγες και στρογγυλεμένη ουρά που ποικίλλει σε μήκος στα διάφορα είδη. Γενικά, δεν εμφανίζουν φυλετικό διμορφισμό. Τα πόδια τους είναι ισχυρά και σχετικά κοντά και καταλήγουν σε 4 δάχτυλα, τα δύο από τα οποία είναι στραμμένα προς τα εμπρός και τα δύο προς τα πίσω, όπως και στους Δρυοκολάπτες. Όταν αναπαύονται, γυρίζουν προς τα πίσω το κεφάλι ακουμπώντας το μεγάλο ράμφος τους στη πλάτη τους και διπλώνουν την ουρά τους προς τα πάνω.


Το πιο εντυπωσιακό χαρακτηριστικό είναι το τεράστιο, αλλά ελαφρύ, με οδοντωτές άκρες πολύχρωμο ράμφος. Η επιφάνεια αποτελείται από κερατίνη, το ίδιο υλικό που υπάρχει στα νύχια και στα μαλλιά μας, στην πραγματικότητα, πρόκειται για πολλά στρώματα από μικρές εξαγωνικές επικαλυπτόμενες πλάκες, όπως τα κεραμίδια μιας οροφής. Η πυκνότητα του ράμφους του Τουκάν έχει παραλληλιστεί με αυτήν ενός σκληρού σπόγγου. Μερικά τμήματά του είναι κούφια, ενώ άλλα αποτελούνται από μικρά στοιχεία και μεμβράνες. Το αποτέλεσμα είναι ένα ελαφρύ ράμφος το οποίο έχει εκπληκτική δύναμη. Η δομή του ράμφους του τουκάν καθιστά το πουλί ικανό να απορροφά δυνατούς κραδασμούς.
Τα Τουκάνς ζουν σε ζευγάρια ή σε μικρές ομάδες. Δεν κελαηδούν, αλλά κράζουν παράγοντας διαπεραστικούς ήχους που ακούγονται σε μεγάλες αποστάσεις. Η πτήση τους είναι θορυβώδης και αδύναμη.

Διανομή και ενδιαίτημα: Τα Τουκάνς συναντούνται στις τροπικές περιοχές της Κεντρικής και Νότιας Αμερικής, από το νότιο Μεξικό έως τη νοτιοανατολική Βραζιλία και στην βορειοανατολική Αργεντινή. Από τα νησιά της Καραϊβικής συναντούνται μόνο στο Τρινιντάντ.
Είναι δενδρόβια είδη και διαβιούν σε τροπικά και υποτροπικά δάση των πεδινών περιοχών αλλά και σε ορεινά δάση, ιδίως τα είδη των γενών Andigena και Aulacorhynchus.

Διατροφή: Τα Τουκάνς τρέφονται κυρίως με φρούτα, αλλά και διάφορα έντομα, αραχνοειδή ακόμη και με μικρά ερπετά και θηλαστικά. Μερικές φορές, επίσης, και με αυγά απο φωλιές πουλιών.

Αναπαραγωγή: Τα Τουκάνς είναι μονογαμικά και φωλιάζουν σε κοιλότητες δέντρων. Και τα δύο φύλα μοιάζουν μεταξύ τους. Το θηλυκό γεννά δύο έως τέσσερα άσπρα αυγά. Τα αυγά επωάζονται για δύο έως τρεις εβδομάδες. Οι νεοσσοί πετάνε μετά από έξι έως εννέα εβδομάδες. Στη φροντίδα των νεοσσών συμμετέχουν και οι δύο γονείς.

Τα μεγαλύτερα σε μέγεθος είδη της οικογένειας ανήκουν στο γένος Ramphastos.
Το γένος Pteroglossus περιλαμβάνει μικρότερα είδη, το άνω ράμφος των οποίων έχει πριονωτές παρυφές.
Ένα από τα πιο εντυπωσιακά είδη, και το μεγαλύτερο σε μέγεθος, είναι το Ramphastos toco· έχει μήκος σώματος περίπου 60 εκατοστά και ράμφους 20 εκατοστά. Το φτέρωμά του είναι γενικά μαύρο με μια λευκή περιοχή στον λαιμό και κόκκινα φτερά στην ουρά· το τεράστιο ράμφος του είναι πορτοκαλοκίτρινο με δύο σκουρόχρωμες μπλε κηλίδες στην άκρη του. Το πουλί αυτό είναι πολύ κοινό στους ζωολογικούς κήπους.
Λιγότερο εντυπωσιακό ως προς τα χρώματα είναι το μικρόσωμο είδος Pteroglossus bailloni, που καλύπτεται από λαδί και κίτρινο φτέρωμα.
Διάφορα Γένη και είδη


Δρυοκολαπτίδες

Δρυοκολαπτίδες ή Πικίδες ή τσικλητάρες(Picidae) δρυοκολάπτες

Πρόκειται για΄αναρριχητικά πουλιά που ζουν σε δάση, χαρακτηριστικό γνώρισμα των οποίων είναι τα ειδικά φτιαγμένα για αναρρίχηση ζυγοδάχτυλά τους – τα δύο δάχτυλα βρίσκονται προς τα εμπρός και τα άλλα δύο προς τα πίσω. Έχουν σκληρή ουρά, η οποία τους χρησιμεύει για να κάθονται, ίσιο και δυνατό ράμφος και ζωηρόχρωμα φτερά. Είναι κυρίως εντομοφάγα πτηνά. Οι δρυοκολάπτες ή τσικλητάρες υπάγονται στην οικογένεια Δρυοκολαπτίδες ή Πικίδες (Picidae) και τρέφονται σχεδόν αποκλειστικά με ξυλοφάγα έντομα. Στην Ολαρκτική ζώνη υπάρχουν ασφαλώς πολλά είδη το πιο γνωστό όμως είναι ο δρυοκολάπτης ο χλωρός. Οι δρυοκολάπτες δεν ειναι κοινωνικά πτηνά, ζουν συνήθως μοναχικά και δεν ανέχονται εισβολές στις ιδιωτικές τους περιοχές από άλλα άτομα του είδους καθώς αναζητούν τροφή. Εκτός από την περίοδο αναπαραγωγής που πάνε μαζί παντού, όλο τον άλλο καιρό αποφεύγουν να κυνηγούν μαζί στο ίδιο μέρος και τα ίδια τα ταίρια. Για να αναγγείλουν τα εδαφικά δικαιώματα τους σε μια περιοχή, βγάζουν μια διαπεραστική φωνή που ακούγετε σε μεγάλη απόσταση η χτυπούν τα ράμφη τους ρυθμικά πάνω στους κορμούς των δέντρων.
Τα πιο γνωστά είδη στην Ελλάδα είναι: ο δρυοκολάπτης ο χλωρός ή χλωρίων, η πίπρα ή πίπος ή πιπώ των αρχαίων από όπου προέρχεται και η λατινική επιστημονική ονομασία του (picus) και ο κελεός ή κολεός κατά τον Αριστοτέλη. Λέγεται και σπέλεκος, ξυλοφάς ή ξυλοφάγος, σαρακοφάγος, τρυπόξυλο, καλοτύπης και τσικλιτάρα. Άλλα είδη επίσης γνωστά στην Ελλάδα είναι ο
Δενδροκόπος ο μείζων - (Dendrocopos Major) ή δενδροκόπος ο μέγας ή δρυοβάτης ο μέγας, η μεγάλη τσικλιτάρα ή ζιγκλιάρα, Δενδροκόπος ο λευκωτός (Dendrocopos leucotos), ο δενδροκόπος ο λευκόνωτος ή παρδαλή τσικλιτάρα, ο Δενδροκόπος ο ελάσσων (Dendrocopos minor) ή δενδροκόπος ο μικρός ή μικρή τσικλιτάρα, ο Δενδροκόπος ο μέσος - (Dendrocopos medius) ή δενδροκόπος ο μέτριος, Δρυοκόπος ο άρειος (Dryocopus martius), (Μαύρος δρυοκολάπτης ή μαυροτσικλιτάρα) και ο ίυγξ ή μυρμηγκοφάγος, καλλιαγός, σφοντύλι, γλωσσάς, αναγελάστρα και στραβολαίμης.
Από τα γνωστά και χαρακτηριστικά είδη που ζουν στις ξένες χώρες είναι: Δρυοκολάπτης ο πράσινος - (Picus viridis), που ζει στις Ινδίες και στην Ευρώπη, εκτός από το ΝΑ τμήμα της. Όμοιος στο σχήμα, αλλά μεγαλύτερος, είναι ο Δρυοκολάπτης ο πολιός - Picus canus (τεφρόχρους), που ζει στη Βόρεια Ευρασία και στις Άλπεις. Ο μαύρος, που ζει επίσης στην Ευρασία. Στο γένος "δρυομπάτης", διαδομένο στην Ευρασία, ανήκουν διάφορα είδη όπως ο "ερυθρός" με λευκή ράχη και ο "ερυθρός ο μικρός". Αυτοί διαφέρουν από τους άλλους στο ότι μπορούν να εξημερωθούν πολύ εύκολα. Στις νοτιοδυτικές περιοχές της Βορείου Αμερικής? ζει ο δρυοκολάπτης των κάκτων (Picus cactorum) συνών. Μελανερπης των κάκτων (Melanerpes cactorum) Νότια Αμερική, Dryobates scalaris cactophilus? (Δρυοβάτης ο σκαλικός ο κακτόφιλος) Βόρεια Αμερική, που τρέφεται με καρπούς των κάκτων και σαρκώδεις καρπούς του ιξού. Τη φωλιά του, που έχει σχήμα κατακόρυφης φιάλης και μήκος 40 εκατ., φτιάχνει στους κορμούς των κάκτων.
Ο μόνος δρυοκολάπτης που δεν τρυπάει το ξύλο αλλά σκάβει για να βρει έντομα να τραφεί και για να χτίσει τη φωλιά του είναι ο δρυοκολάπτης της Αφρικής.

Οικογένεια Δρυοκολαπτίδες ή Πικίδες (Picidae).
Γένος: Δενδροκόποι (Dendrocopos)
Γένος μικρού και μεσαίου μεγέθους δρυοκολαπτών. Όλα τα είδη του γένους έχουν έντονο χρωματισμό με αντίθεση κυρίως μαύρου και άσπρου με κόκκινα ή κίτρινα σημάδια στο κεφάλι...

Dendrocopos major Παρδαλοτσικλιτάρα, Παρδαλοδενδροκόπος
Είναι ένας μεγάλος δρυοκολάπτης μήκους 22-23 cm. Ξεχωρίζει από τις μαύρες φτερούγες του με τα λευκά μπαλώματα και από την κόκκινη...


Dendrocopos leucotos Λευκονώτης, Λευκονωτοδενδροκόπος
Ο Λευκονώτης έχει ευρεία αλλά αραιή και κατανομή στην Ευρώπη ενώ ο πληθυσμός του υπολογίζεται σε 180.000 ζευγάρια...


Dendrocopos medius Μεσοτσικλιτάρα, Μεσοδενδροκόπος
Κοινό είδος στην κεντρική και νοτιοανατολική Ευρώπη ο μεσαίος δρυοκολάπτης αφθονεί σε χώρες με πεδινά δάση όπως η Πολωνία...


Dendrocopos minor Νανοτσικλιτάρα, Νανοδενδροκόπος
Με μέγεθος 14-15εκ. είναι ο μικρότερος Δρυοκολάπτης της Ευρώπης. Το μικρό του μέγεθος τον κάνει εύκολα αναγνωρίσιμο από τα άλλα είδη...


Dendrocopos syriacus Βαλκανοτσικλιτάρα, Βαλκανοδεντροκόπος
Με μέγεθος 22-25εκ., διακρίνεται από το μακρύ της ράμφος, το ασπρόμαυρο φτέρωμα στο πάνω μέρος του σώματος...



Γένος: Δρυοκόποι (Dryocopus)
Το όνομα Dryocopus προέρχονται από τις ελληνικές λέξεις δρύς(βελανιδιά) και κόπος(κοπίδι) ζούν σε Βόρεια και Νότια Αμερική, στην Ευρώπη και στην Ασία...

Dryocopus martius Μαυροτσικλιτάρα, Μαυροδρυοκόπος
Είναι ο μεγαλύτερος δρυοκολάπτης της Ευρώπης, μαύρος με κόκκινο λοφίο. Ζει σε ορεινά δάση με γέρικα...



Γένος: (Picus)
γένος μεσαίου έως μεγάλου μεγέθους δρυοκολαπτών με ή χωρίς έντονο χρωματιστό λοφίο, μακριά ουρά, με μερικώς ή κυρίως απόχρωση του πράσινου και κόκινο σε μερικά είδη κεφάλι...
Picus canus Σταχτοτσικλιτάρα, Σταχτοδρυοκολάπτης
Ο δρυοκολάπτης ο χλωρός εχει μέγεθος 30 με 32 εκατοστά, το άνοιγμα της φτερούγας του έχει μήκος 16 με 17 εκατοστά...


Picus viridis Δρυοκολάπτης Πρασινοδρυοκολάπτης
Είναι το γνωστό και στην Ελλάδα πτηνό που κινείται συνεχώς και με μικρά πηδήματα πάνω κάτω στους κορμούς των δέντρων...



Picoides tridactylus Τριδάχτυλος, Τριδαχτυλοδρυοκολάπτης.
Ο Τριδάχτυλος εξαπλώνεται κυρίως στην κεντρική και βόρεια Ευρώπη με πληθυσμό που εκτιμάται σε περισσότερα...


Jynx torquilla Στραβολαίµης, Ίυγξ
Καλοκαιρινός επισκέπτης στην Ευρώπη ο Στραβολαίμης εξαπλώνεται σε όλες σχεδόν τις Ευρωπαϊκές χώρες με πληθυσμό...

Back To Top